Door Annacarina Klein op 7 juli 2026 om 20:00

Lees voor

Algemene Beschouwing ChristenUnie AGV – Voorjaarsnota 2027-2031

Water is de bron van het leven. Het vormt de basis voor gezondheid, natuur, voedselvoorziening en een veilige leefomgeving. Daarom kijkt de ChristenUnie naar deze Voorjaarsnota vanuit het principe van rentmeesterschap: de verantwoordelijkheid om deze kostbare levensbron zorgvuldig te beheren, niet alleen voor onszelf maar ook voor de generaties na ons. Zorg voor water is daarmee zorg voor de schepping én voor onze gezamenlijke toekomst.

1. Terugblik
De jaarrekening 2025 laat zien dat AGV veel heeft bereikt op het gebied van waterveiligheid, duurzaamheid en de voorbereiding op de Kaderrichtlijn Water (KRW). Een belangrijke mijlpaal is dat AGV energiepositief is geworden. Ook zijn de financiële positie en het weerstandsvermogen verder versterkt. Tegelijkertijd nemen de uitdagingen toe. De klimaatopgave groeit, de waterkwaliteit blijft onder druk staan en de kosten stijgen. Uit de jaarrekening blijkt dat AGV ongeveer € 29 miljoen heeft besteed aan externe inhuur. Externe expertise is soms noodzakelijk voor specialistische werkzaamheden, tijdelijke projecten of vervanging. Tegelijkertijd wordt externe inhuur ook ingezet voor werkzaamheden met een structureel karakter. Dat brengt risico's mee voor kennisbehoud, continuïteit en kostenbeheersing. Structurele werkzaamheden horen daarom waar mogelijk thuis bij eigen medewerkers, zodat kennis en ervaring duurzaam binnen de organisatie behouden blijven.

2. Algemene visie
De Voorjaarsnota schetst terecht een waterschap dat opereert in een wereld vol onzekerheden. Klimaatverandering, droogte, wateroverlast, biodiversiteitsverlies en stijgende prijzen hebben direct invloed op ons werk. De ChristenUnie ondersteunt de behoedzame financiële koers met realistische ramingen, gezonde reserves en terughoudendheid met nieuw beleid.Tegelijkertijd worden de opgaven groter terwijl de financiële ruimte beperkt blijft. Dat vraagt om duidelijke keuzes waarbij veiligheid, gezondheid, leefomgeving en betrouwbaarheid voorop staan. Rentmeesterschap betekent niet alleen zorgvuldig omgaan met geld, maar ook voorkomen dat problemen worden doorgeschoven naar toekomstige generaties.

3. Prioriteiten
Waterveiligheid
Waterveiligheid blijft onze hoogste prioriteit. Investeringen in keringen, gemalen, sluizen en het Hoogwaterbeschermingsprogramma zijn noodzakelijk om inwoners, bedrijven en natuur te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering.
WaterkwaliteitMet 2027 in zicht blijft de opgave voor de Kaderrichtlijn Water groot. Schoon water is een basisvoorwaarde voor mens en natuur. Daarom blijft inzet op waterkwaliteit, aanpak van vervuiling aan de bron en versterking van biodiversiteit noodzakelijk.
Klimaatadaptatie en duurzaamheid
Het behalen van de energiedoelstelling is een belangrijke stap. Tegelijkertijd blijven de reductie van CO₂-uitstoot en de overgang naar een circulaire organisatie aandacht vragen. Voor de ChristenUnie is duurzaamheid een concrete invulling van rentmeesterschap. Daarom vragen wij blijvende inzet op klimaatneutraal werken, hergebruik van grondstoffen en bescherming van natuur en biodiversiteit.
Financiële houdbaarheid
De kosten stijgen de komende jaren fors, ook zonder nieuw beleid. Dat vraagt om discipline en scherpe keuzes. Wij steunen een voorzichtig financieel beleid, maar noodzakelijke investeringen mogen niet vooruit worden geschoven. Goed financieel beheer betekent niet alleen besparen, maar ook tijdig investeren.
Wij vragen het DB waar de grens ligt tussen financieel prudent zijn en het uitstel van noodzakelijke investeringen.
Organisatie en Waternet
De ontvlechting blijft nog een van de grootste bestuurlijke uitdagingen van deze periode. Ondanks de enorme inspanningen van alle medewerkers op alle afdelingen van ons mooie Waterschap. De ChristenUnie staat een robuuste, democratische organisatie voor waarin kennis behouden blijft en publieke taken zoveel mogelijk door eigen medewerkers worden uitgevoerd. Daarom vragen wij ringen van structurele externe inhuur, meer inzicht in de aard van deze inhuur en versterking van de kennisopbouw binnen de eigen organisatie. Dat draagt bij aan continuïteit, doelmatigheid en een zelfstandige uitvoering van publieke taken en past bij goed rentmeesterschap.
Wij vragen het DB hoe waarborgt zij dat AGV na de ontvlechting voldoende eigen kennis en uitvoeringskracht behoudt?  

4. Financiële beschouwing
Belastingdruk
Inwoners, agrariërs, ondernemers en maatschappelijke instellingen ervaren stijgende lasten. Investeringen zijn noodzakelijk, maar iedere euro wordt uiteindelijk opgebracht door onze inwoners en bedrijven. Daarom vragen wij blijvende aandacht voor doelmatigheid, samenwerking, innovatie en kostenbeheersing. Lastenstijgingen moeten uitlegbaar en zo beperkt mogelijk blijven.
Reserves
Wij steunen het uitgangspunt dat reserves bedoeld zijn om risico's op te vangen en niet om structurele uitgaven te financieren. Tegelijkertijd moeten de buffers voldoende blijven om tegenvallers op te vangen.
Investeringen
Investeringen in waterveiligheid, zuivering, biodiversiteit en klimaatadaptatie zijn investeringen in de toekomst. Daarbij moet niet alleen worden gekeken naar de kosten van vandaag, maar ook naar de maatschappelijke waarde voor toekomstige generaties.
Duurzaamheid en doelmatigheid
Zorgvuldig omgaan met grondstoffen hoort bij goed rentmeesterschap. Duurzaamheid gaat niet alleen over energie, maar ook over hergebruik van materialen en het voorkomen van verspilling. Wij vinden het belangrijk beter inzicht te krijgen in de resultaten van het bestaande beleid, zodat het algemeen bestuur kan sturen op zowel duurzaamheid als doelmatigheid. Zo versterken rentmeesterschap, betrouwbaarheid en betaalbaarheid elkaar.

5. Oproep aan het dagelijks bestuur
Bij de uitwerking van de begroting 2027 vragen wij het dagelijks bestuur vast te houden aan drie uitgangspunten:

1. Waterveiligheid en waterkwaliteit blijven de hoogste prioriteit.
2. Financiële soliditeit mag niet ten koste gaan van noodzakelijke investeringen.
3. Betaalbaarheid voor inwoners en ondernemers moet steeds worden meegewogen.
4. Daarnaast vragen wij aandacht voor kennisbehoud, vermindering van externe inhuur en samenwerking met gemeenten, inwoners en maatschappelijke partners.

De ChristenUnie vindt het bovendien een gemiste kans dat de subsidie aan ARTIS en het nieuwe aquarium is beëindigd. Met circa 1,3 miljoen bezoekers per jaar, waaronder ongeveer 142 000 studenten en scholieren, biedt ARTIS een unieke mogelijkheid om een breed publiek bewust te maken van het belang van schoon, veilig en voldoende water. Juist daar wordt het verhaal verteld over waterkwaliteit, biodiversiteit en klimaat. Het is een uitgelezen kans voor AGV om zijn maatschappelijke opgave zichtbaar te maken voor een groot publiek.
Welke alternatieven ziet het DB om vergelijkbare publieke groepen te bereiken voor voorlichting of participatie?

6. Conclusie
De Voorjaarsnota laat een realistische en financieel prudente koers zien. De ChristenUnie waardeert die benadering. Tegelijkertijd mag voorzichtigheid niet leiden tot stilstand. De uitdagingen op het gebied van klimaat, biodiversiteit, voldoende water, waterkwaliteit en waterveiligheid vragen om blijvende verantwoordelijkheid en visie. Wanneer de begroting 2027 uitvoering geeft aan de principes van rentmeesterschap, financiële zorgvuldigheid, bescherming van onze leefomgeving en beheersbare lasten, ziet de ChristenUnie voldoende basis om deze koers te ondersteunen. Rentmeesterschap vraagt om investeren in waterveiligheid en waterkwaliteit, zorgvuldig omgaan met mensen, middelen en grondstoffen en het versterken van een toekomstbestendige organisatie. Zoals Abraham Kuyper ons voorhield: "Er is geen vierkante centimeter op heel het erf van ons menselijk leven, waarvan Christus niet zegt: Mijn." Dat geldt ook voor het water dat ons is toevertrouwd. Laten wij deze levensbron, als mensen van het waterschap AGV, zorgvuldig beheren en schoon, veilig en veerkrachtig doorgeven aan de generaties die na ons komen.