De bever: bouwer van natuur of saboteur van onze dijken?
Bouwer van natuur of saboteur van onze dijken?
De bever is terug van weggeweest. Sinds zijn herintroductie in 1978 verovert hij stap voor stap de Nederlandse natuur. Met zijn platte staart, glanzende vacht en indrukwekkende tanden is hij een icoon van herstel en biodiversiteit. Terwijl ecologen zijn terugkeer vieren, slaan dijkbeheerders alarm. Want wat als deze 'natuurlijke ingenieur' zich nestelt in onze dijken?
De bever is terug van weggeweest. Sinds zijn herintroductie in 1978 verovert hij stap voor stap de Nederlandse natuur. Met zijn platte staart, glanzende vacht en indrukwekkende tanden is hij een icoon van herstel en biodiversiteit. Terwijl ecologen zijn terugkeer vieren, slaan dijkbeheerders alarm. Want wat als deze 'natuurlijke ingenieur' zich nestelt in onze dijken? Ook binnen het beheergebied van Waterschap Amstel, Gooi en Vecht worden steeds vaker sporen van deze beschermde diersoort aangetroffen. Zo zijn er recente meldingen uit onder meer het Gein, de Vecht bij Weesp en – opvallend – uit Breukelen, waar inmiddels sprake is van een bewoonde burcht. De ‘Bever van Breukelen’ laat duidelijk zien dat het gebied aantrekkelijk is voor deze waterbewoner.
De bever draagt bij aan een rijker ecosysteem. Zijn dammen zorgen voor water in droge gebieden, bieden leefruimte aan talloze planten- en diersoorten, en verbeteren de biodiversiteit. Een welkome bondgenoot in tijden van verdroging en natuurverlies.
De keerzijde is zorgwekkend. Bevers graven holen in dijken, vooral wanneer hun verblijf onder water komt te staan. En waar een bever een schuilplek ziet, ziet het waterschap een potentieel gevaar. “Een ondergraven dijk lijkt misschien onschuldig,” aldus een woordvoerder van het waterschap, “maar kan leiden tot verzakkingen of zelfs dijkdoorbraak. Dat is een risico dat we niet kunnen negeren.”
De uitdaging is duidelijk: hoe combineren we ecologische winst met waterveiligheid? Het antwoord ligt in samenwerking en maatwerk. In sommige gebieden worden al slimme oplossingen toegepast, zoals rasters bij kwetsbare dijken of alternatieve verblijfplaatsen voor bevers. De ChristenUnie fractie pleit voor drijvende hoogwatervluchtplaatsen zoals deze zijn ontwikkeld en worden getest door Waterschap Aa en Maas, waarmee schade aan de dijk wordt voorkomen terwijl de bever zijn veilige plek kan behouden.
Waterschappen pleiten voor gebiedsgerichte aanpakken, monitoring en samenwerking tussen ecologen en dijkbeheerders. Geen zwart-witdenken, maar zoeken naar balans. “De bever is geen vijand, maar ook geen heilige. Hij dwingt ons tot innovatie – en dat is precies waar wij als waterschappen sterk in zijn,” aldus de woordvoerder.
Meldingen helpen mee
Inwoners en terreinbeheerders kunnen een belangrijke rol spelen in het monitoren van de beverpopulatie. Het waterschap roept daarom op om waarnemingen van bevers of sporen daarvan te melden. Deze meldingen worden zorgvuldig bekeken en dragen bij aan een actueel overzicht van de verspreiding en mogelijke knelpunten.
